<พิธีศพแบบนกหัสดีลิงค์ คืออะไร>-พิธีศพแบบนกหัสดีลิงค์ คืออะไร-
Home Page GuideUbon
    You Tube    Facebook    Twitter    On Mobile
-พิธีศพแบบนกหัสดีลิงค์ คืออะไร-
-

               ถ้าพูดถึงเรื่องประเพณีการทำศพแบบนกหัสดีลิงค์นั้น ต้องเล่าถึงตำนานที่มาก่อนครับ กล่าวคือมีนครๆ หนึ่งชื่อ นครเชียงรุ้งตักศิลา เมื่อพระเจ้าแผ่นดินถึงแก่สวรรคต พระมเหสีนำพระบรมศพแห่แหนไปถวายพระเพลิงนอกเมืองที่ทุ่งหลวงตามธรรมเนียมโบราณราชประเพณี ขณะนั้นมีนกหัสดีลิงค์ ซึ่งกินเนื้อสัตว์เป็นอาหาร บินมาจากป่าหิมพานต์ เห็นพระศพเข้า ก็เข้าใจว่าเป็นอาหาร จึงบินโฉบลงมาแย่งเอาพระศพจะไปกิน เมื่อพระมเหสีเห็นเช่นนั้น ก็ประกาศให้คนดีมีฝีมือต่อสู้กับนกหัสดีลิงค์ เพื่อเอาพระศพกลับคืนมา

               คนทั้งหลายต่างก็อาสาต่อสู้ แต่ก็สู้นกหัสดีลิงค์ไม่ได้ ในที่สุดมีหญิงสาวผู้หนึ่งชื่อเจ้านางสีดา เป็นบุตรีของมหาราชครู อาสาต่อสู้กับนกหัสดีลิงค์ เจ้านางสีดามีวิชายิงศรเป็นเยี่ยม ได้ใช้ศรยิงถูกนกหัสดีลิงค์ตกลงมาถึงแก่ความตาย พระมเหสีจึงให้ประกอบพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพร้อมกับนกหัสดีลิงค์ กลายเป็นธรรมเนียมตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

               เจ้านายในราชวงศ์แห่งนครเชียงรุ้งตักศิลา ได้ถือเอาประเพณีทำเมรุนกหัสดีลิงค์เพื่อประกอบพิธีถวายพระเพลิงแก่เจ้านายเชื้อพระวงศ์ที่ถึงแก่อสัญกรรม ประเพณีนี้จึงถือสืบทอดกันมาจนถึงเจ้านายเมืองอุบลราชธานีและเชื้อสายของเมืองตักศิลา หากถึงแก่กรรมลงไปต้องเก็บศพไว้สามเดือน ในระยะสามเดือนที่ตั้งศพบำเพ็ญกุศลอยู่นั้น ก็จะมีการปรึกษากันระหว่างเจ้านายที่ยังมีชีวิตอยู่ และชาวคุ้มทั้งหลาย ในการจัดการปลงศพ โดยจะต้องตกลงกันสร้างเมรุรูปนกหัสดีลิงค์ มีหอแก้ว ประดิษฐานศพบนหลังนก แล้วเชิญศพขึ้นตั้ง ชักลากออกไปบำเพ็ญกุศลครบถ้วน 3 วัน จึงเผา

               ในการที่จะเชิญเจ้านางสีดาลงมาฆ่านกหัสดีลิงค์นั้น โบราณว่าตัวแทนของอัญญาสี่ ต้องไปที่ตำหนักทรงของเจ้าแม่นางสีดา เพื่อบอกกล่าวเชิญเจ้าแม่นางสีดาไปฆ่านกหัสดีลิงค์ ก่อนที่จะไปฆ่านกหัสดีลิงค์นั้นจะต้องมีการบวงสรวงเข้าทรงเสียก่อนตามประเพณีโบราณ เมื่อกระบวนแห่ไปถึงบริเวณที่ตั้งเมรุนกหัสดีลิงค์แล้ว ก็จะแห่เจ้านางสีดานั้นไปรอบๆ นกหัสดีลิงค์ 3 รอบ และทำท่าล่อหลอกนก แต่ละรอบนกก็จะแสดงอาการหันซ้ายหันขวา งวงกวัดแกว่ง ไขว่คว้า ตากระพริบ หูกระพือ อ้าปากร้องเสียงดัง ประหนึ่งต่อสู้กัน ฝ่ายเจ้านางสีดาก็ไม่รั้งรอ พอได้จังหวะก็แผลงศรไปที่นกหัสดีลิงค์ จากนั้นกระบวนก็จะแห่ไปอีกรอบหนึ่งแล้วก็ยิงนกหัสดีลิงค์อีกครั้ง แห่ไปอีกรอบหนึ่งก็จะกลับมายิงนกหัสดีลิงค์อีก เมื่อศรปักอกนก คนอยู่ข้างในร่างนกก็จะเทน้ำสีแดงที่เตรียมไว้ออกมาตามรูลูกศรประหนึ่งนกหลั่งเลือด งวงตก ตาหลับ ซึ่งแสดงว่านกหัสดีลิงค์ตายแล้ว หัวของนกหัสดีลิงค์ก็จะหันเข้าหาตัว ญาติของผู้ตาย หรือคนที่อยู่ด้านในตัวนก จะทำการโปรยทานจากด้านท้ายของนก เป็นพวกผลไม้ต่างๆ เช่น มะพร้าว มะม่วง สับปะรด ฯลฯ

 

               หลังจากพิธีฆ่านกแล้วเสร็จ จะมีการเผาจริงในตอนค่ำ ซึ่งต้องเผาทั้งศพทั้งนก โดยผู้ที่ฆ่านกหัสดีลิงค์จะต้องเป็นผู้สืบสกุลจาก เจ้านางสีดาผู้ฆ่านกในสมัยโบราณ ซึ่งก็คือ ญาแม่นางสุกัณ ปราบภัย ผู้สืบเชื้อสายมาจากเมืองตักศิลา บุตรีเจ้านางสีดา เมื่อญาแม่สุกัณ ถึงแก่กรรมไปแล้ว บุตรีของท่านคือ คุณยายมณีจันทร์ ผ่องศิลป์ เป็นผู้รับช่วง ในการทรงเจ้านางสีดาผู้ฆ่านกหัสดีลิงค์ ต่อมาเมื่อคุณยายมณีจันทร์ ผ่องศิลป์ ถึงแก่กรรม ไปแล้ว บุตรีของท่าน คือ คุณยายสมวาสนา รัศมี รับช่วงในการทรงเจ้านางสีดาผู้ฆ่านกหัสดีลิงค์ ต่อมาเมื่อคุณยายสมวาสนา รัศมี ถึงแก่กรรม ไปแล้ว คุณยายยุพิน ผ่องศิลป์ ซึ่งเป็นบุตรี ของคุณยายมณีจันทร์ ผ่องศิลป์ เป็นผู้รับช่วงใน การเข้าทรงเจ้านางสีดาผู้ฆ่านกหัสดีลิงค์ต่อไป

 

ขอบคุณข้อมูลจาก คุณพ่อบำเพ็ญ ณ อุบล และคุณพ่อสุวิชช  คูณผล





-

Guide Ubon

http://www.hotsia.com/
http://www.sadoodta.com/
http://www.111thailand.com/
http://www.oceansmile.com/
http://www.guideubon.com/
http://feelthai.blogspot.com/
copyright 2005 www.GuideUbon.com
สำนักงานไกด์อุบลดอทคอม เลขที่ 89/1 ถนนพโลรังฤทธิ์ ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี 34000
ติดต่อไกด์อุบล : webmaster@guideubon.com | msn : guide_ubon@hotmail | Tel : 080-4850511