ม.ราชภัฏอุบลฯ ชวนตระหนักความปลอดภัยในโรงเรียน

“อุทาหรณ์ เด็กชาย ป.2 เล่นเครื่องเล่นที่สนามเด็กเล่นช่วงพักเที่ยงในโรงเรียน”
(ช่อง 7HD https://news.ch7.com/detail/816362 วันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2568)
.
“สุดเศร้า! นักเรียน ป.1 ตกร่องระบายน้ำดับ”
(แนวหน้า https://www.naewna.com/local/681861 วันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2565)
.
“เด็กนักเรียนพลาดหกล้มในโรงเรียน ถูกไม้เสียบปักคาหลัง เร่งนำตัวส่งโรงพยาบาลด่วน”
(กระปุกดอทคอม https://hilight.kapook.com/view/210629 วันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564) 
.
“รถไฟโยกกระแทกเด็ก ป.5 ขาหัก อาการปลอดภัยแล้ว ตรวจสอบเครื่องเล่นป้องกันเกิดเหตุซ้ำ”
(ผู้จัดการออนไลน์ https://mgronline.com/south/detail/9630000094750 วันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2563)
.
“ชื่นชมฮีโร่ 3 นักเรียนชาย รร.ท่าวังผาพิทยาคม CPR ช่วยชีวิตคุณลุงที่หมดสติ”
(จป.ทูเดย์ https://www.jorportoday.com/news/students-perform-cpr/ วันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2566) 

จากข่าวคราวหน้าสื่อมวลชนต่าง ๆ ชี้ชัดว่า “โรงเรียน” สถานที่ที่เยาวชนใช้เวลาเรียนและทำกิจกรรมต่าง ๆ นับ 8 ชั่วโมงต่อวัน อาจไม่ใช่สถานที่ปลอดภัยจนไร้กังวล ข่าวสารต่าง ๆ แสดงให้เห็นว่ายังมีเยาวชนและนักเรียนประสบอุบัติเหตุและประสบภัยด้านความปลอดภัยในพื้นที่โรงเรียนอยู่เสมอ ด้วยเหตุนี้ อาจารย์และนักวิจัยของมหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ประกอบด้วย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ญาณิฐา แพงประโคน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัยกฤต ยกพลชนชัย ผู้ช่วยศาสตราจารย์จารุพร ดวงศรี รองศาสตราจารย์ ดร.นพรัตน์ ส่งเสริม และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปิยาภรณ์ พิชญาภิรัตน์ จากคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา จึงร่วมกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1 และเขต 4 หาวิธีรับมือเชิงบวกต่อปัญหาความปลอดภัยในโรงเรียนประถมศึกษา โดยได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) สร้างความปลอดภัยในโรงเรียนอย่างยั่งยืน ภายใต้โครงการวิจัย “การพัฒนาครูแกนนำต้นแบบความปลอดภัยในโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1” มุ่งพัฒนาหลักสูตรและพัฒนาครูต้นแบบแกนนำความปลอดภัยในโรงเรียนนำร่อง 41 โรงเรียน สร้างครูต้นแบบฯ มากกว่า 80 คน สู่ผู้นำขับเคลื่อนด้านความปลอดภัยในโรงเรียน เกิดระบบความปลอดภัยที่เป็นรูปธรรม สร้างวัฒนธรรม “โรงเรียนปลอดภัย” ในระดับพื้นที่

รองศาสตราจารย์ธรรมรักษ์ ละอองนวล อธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี กล่าวว่า “ประเด็นด้านการศึกษาของเยาวชน การพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กและขนาดกลาง เป็นภารกิจที่มหาวิทยาลัยให้ความสำคัญและร่วมมือกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในพื้นที่บริการของเรามาอย่างต่อเนื่อง สำหรับประเด็นด้านความปลอดภัยในโรงเรียนนี้ เป็นการบูรณาการความรู้และความสามารถข้ามศาสตร์ กล่าวคือ เรามีการจัดการเรียนการสอนหลักสูตร วท.บ.อาชีวอนามัยและความปลอดภัย ในคณะสาธารณสุขศาสตร์ ซึ่งเป็นหลักสูตรที่มีองค์กรวิชาชีพกำกับดูแล บัณฑิตที่สำเร็จการศึกษาจะสามารถทำหน้าที่เป็น “เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน (จป.)” และไปปฏิบัติหน้าที่ดูแลบุคลากรและแรงงานในสถานประกอบการตามที่กฎหมายกำหนด 

แต่ขณะเดียวกันเมื่อหันมามองที่โรงเรียนหรือสถานศึกษาที่มีเด็กและเยาวชนจำนวนมาก ประเด็นความปลอดภัยยังเป็นสิ่งที่น่ากังวล โดยเฉพาะการที่เราไม่มีบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถด้านนี้ประจำอยู่เหมือนในสถานประกอบการ ดังนั้นจึงเป็นที่มาของการวิจัยแบบมีส่วนร่วมครั้งนี้ ที่มีอาจารย์จากคณะสาธารณสุขศาสตร์ที่มีความรู้ความสามารถเป็นแกนนำ” 

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ญาณิฐา แพงประโคน หัวหน้าโครงการวิจัย เล่าว่า “โรงเรียนถือเป็นพื้นที่สำคัญสำหรับเด็กและเยาวชนของเราที่ต้องใช้เวลาทั้งวันอยู่ที่นี่ หากโรงเรียนเป็นพื้นที่ที่ไม่มีความปลอดภัย ก็มีโอกาสสูงที่เด็กและเยาวชนต้องตกอยู่ในความเสี่ยง ดังนั้นเรา ทั้งในฐานะอาจารย์ นักวิจัย และพ่อแม่ จึงต้องใส่ใจและตระหนักในประเด็นดังกล่าว งานครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบหลักสูตรการพัฒนาครูแกนนำต้นแบบความปลอดภัยในโรงเรียน แล้วนำหลักสูตรนี้มาพัฒนาครูแกนนำต้นแบบความปลอดภัยในโรงเรียน แล้วประเมินผลหลักสูตร ซึ่งจะช่วยให้เราได้หลักสูตรและเครื่องมือบริหารความปลอดภัยครบวงจร ได้พัฒนาศักยภาพครูให้เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง และได้เครือข่ายโรงเรียนต้นแบบความปลอดภัยระดับเขต โดยร่วมมือกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1 ที่นำโดย ดร.วรวิทย์ โสภาพันธ์ ผู้อำนวยการเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1” ปัจจุบันทีมวิจัยของมหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ได้ออกแบบหลักสูตรการพัฒนาครูแกนนำต้นแบบความปลอดภัยในโรงเรียนเสร็จสิ้นเรียบร้อยแล้ว จากนี้จะเป็นการนำหลักสูตรดังกล่าวไปอบรมเชิงปฏิบัติการ “การพัฒนาครูแกนนำต้นแบบความปลอดภัยในโรงเรียน” ให้ครู 82 คน จากโรงเรียน 41 แห่ง ในวันที่ 15 พฤศจิกายน 2568 ณ โรงแรมกิจตรงวิลล์ รีสอร์ท อุบลราชธานี ต่อไป

สำหรับการพัฒนาครูแกนนำต้นแบบความปลอดภัยในโรงเรียนนี้ รองศาสตราจารย์ ดร.นพรัตน์ ส่งเสริม หนึ่งในนักวิจัยให้ข้อมูลว่า “เราได้แบ่งการอบรมออกเป็น 2 ช่วง ช่วงแรกเป็นการอบรมออนไลน์ ระหว่างวันที่ 1-14 พฤศจิกายน 2568 ภาคทฤษฎี 5 โมดูล โดยใช้คลิปวิดีโอและแบบทดสอบออนไลน์ก่อนและหลังเรียนเพื่อเรียนรู้ด้วยตนเอง (Self-learning) จากนั้นจะเป็นการอบรมออนไซต์ในวันที่ 15 พฤศจิกายน 2568 เป็นภาคปฏิบัติ (Workshop) เน้นฝึกทักษะ การระดมสมอง และแลกเปลี่ยนในวง PLC เพื่อสร้างแผนและกิจกรรมความปลอดภัยในโรงเรียน 5 โมดูล ครอบคลุมเนื้อหาในหลักสูตรที่พัฒนาขึ้นตามวัตถุประสงค์แรก ครูที่ผ่านการอบรมจะมีสมรรถนะในการเป็นผู้นำขับเคลื่อนด้านความปลอดภัยในโรงเรียน ถ่ายทอดความรู้ให้เพื่อนครูและนักเรียน โดยใช้ “ชุดฝึกอบรมครูแกนนำต้นแบบความปลอดภัยในโรงเรียน” เป็นแนวทางในในถ่ายทอด สามารถสำรวจความปลอดภัย ประเมินความเสี่ยงเพื่อพัฒนาแผนงานด้านความปลอดภัยในโรงเรียนได้ต่อไป” 

มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ตั้งใจว่าการดำเนินการครั้งนี้จะช่วยนำร่องให้โรงเรียนมีระบบความปลอดภัยเป็นรูปธรรม ครูและนักเรียนมีพฤติกรรมความปลอดภัยเพิ่มขึ้น และนำไปสู่วัฒนธรรม “โรงเรียนปลอดภัย” ในระดับพื้นที่ อันจะทำให้โรงเรียนเป็นสถานที่ที่ปลอดภัยสำหรับนักเรียนและเยาวชนอย่างแท้จริง 

หากโรงเรียนหรือผู้บริหารสถานศึกษาใดสนใจหลักสูตรการพัฒนาครูแกนนำต้นแบบความปลอดภัยในโรงเรียน สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ญาณิฐา แพงประโคน
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
โทร. 045352000 ต่อ 4361-4366

ข่าว: สื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี