A team of Thai researchers from Ubon Ratchathani University and Khon Kaen University have achieved major achievements in plant taxonomy research by discovering “Money Tribunal” พืชชนิดใหม่ของโลก (New species) ที่จังหวัดตาก และ “ช่อมรกต” พืชที่มีการรายงานการค้นพบเป็นครั้งแรกในประเทศไทย (New record) ที่จังหวัดอุบลราชธานี
ผลงานของ 2 นักวิจัย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ช่อทิพย์ กัณฑโชติ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และ ศาสตราจารย์ ดร.ประนอม จันทรโณทัย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งใช้เวลาลงพื้นที่สำรวจและศึกษาวิจัยทางพฤกษศาสตร์อย่างเข้มข้นตลอดระยะเวลากว่า 3 ปี โดยได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ Thai Forest Bulletin (Botany) ฉบับปี ค.ศ.2026 (ปีที่ 54 ฉบับที่ 2 หน้า 64–75) และผลงานวิจัยได้บันทึกไว้ในฐานข้อมูลสากลด้านพฤกษศาสตร์ของโลก รายละเอียดการค้นพบพืชทั้ง 2 ชนิด ดังนี้
พืชชนิดใหม่ของโลก “สังกรณีเงิน” (Lepidagathis argentea Kantachot & Chantar.) ค้นพบการกระจายพันธุ์ในป่าเบญจพรรณบนหินปูนและบริเวณริมลำธาร ในพื้นที่ อ.ท่าสองยาง จ.ตาก โดยคำระบุชนิด “argentea” หมายความถึง การมีขนสีขาววาวเป็นสีเงิน ปกคลุมทั่วใบประดับซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจน ดังนั้นจึงเป็นที่มาของชื่อสามัญในภาษาไทยว่า “สังกรณีเงิน”
พืชรายงานใหม่ในประเทศไทย “ช่อมรกต” (Lepidagathis thorelii Benoist) แต่เดิมพืชชนิดนี้มีรายงานการค้นพบเฉพาะในประเทศเวียดนามมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1911 ทีมนักวิจัยลงพื้นที่สำรวจ พบว่ามีการกระจายพันธุ์อยู่ในป่าดิบแล้งและป่าผลัดใบ บริเวณพื้นที่ อ.นาจะหลวย อ.น้ำยืน และ อ.บุณฑริก (ครอบคลุมพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูจองนายอย และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม) จ.อุบลราชธานี ลักษณะเด่น คือ มีใบเรียงเป็นกระจุกเกือบติดโคนต้นหรือแผ่ติดพื้นดิน ช่อดอกตั้งตรง และมีใบประดับสีเขียวอ่อนถึงเขียวเข้มรูปไข่กลับหรือรูปกลมสวยงาม
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ช่อทิพย์ กัณฑโชติ เปิดเผยถึงกระบวนการทำงานว่า การยืนยันว่าเป็นพืชชนิดใหม่ของโลกนั้น ทีมวิจัยต้องนำตัวอย่างพืชที่พบไปเทียบเคียงกับฐานข้อมูลระดับโลกและตัวอย่างในพิพิธภัณฑ์พืชทั้งในและต่างประเทศอย่างละเอียด เพื่อตรวจสอบลักษณะทางวิทยาศาสตร์ในห้องปฏิบัติการให้แน่ชัด ก่อนจะดำเนินการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์และตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ
ทั้งนี้ พื้นที่จังหวัดอุบลราชธานีถือเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงมาก จึงมีโอกาสค้นพบสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ของโลกและรายงานใหม่ในไทยอย่างต่อเนื่อง ความสำเร็จของโครงการศึกษาวิจัยในครั้งนี้ ได้รับทุนสนับสนุนจาก Carlsberg Foundation ประเทศเดนมาร์ก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ โครงการพรรณพฤกษชาติแห่งประเทศไทย (Flora of Thailand) ร่วมกับ ศูนย์ความเป็นเลิศด้านความหลากหลายทางชีวภาพ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
นับเป็นอีกหนึ่งความภูมิใจของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี การค้นพบครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นก้าวสำคัญทางวิชาการที่พิสูจน์ให้เห็นถึงศักยภาพและความเชี่ยวชาญของนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี บนเวทีระดับสากล แต่ยังสะท้อนถึงความสมบูรณ์และมรดกทางธรรมชาติอันล้ำค่าของจังหวัดอุบลราชธานีและประเทศไทย ที่พร้อมให้นักวิชาการไทยมุ่งมั่นสำรวจ วิจัย และร่วมกันปกป้องรักษาเพื่อความยั่งยืนต่อไป
สื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี / ข่าว